قدرت اللّه بهرامى / محمد رضا مومن

27

نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى)

درس دوّم : اسلام و سياست براى درك سياست در اسلام ابتدا بايد مفاهيم دين ، اسلام و سياست را توضيح داد . مفهوم دين دين در لغت به معناى كيش ، وجدان ، قانون وحى و داورى ، آيين ، راه و روش ، اطاعت ، حساب ، ملّت و تدبير آمده است . « 1 » معناى اصطلاحى دين تعبّد و تديّن به يك مرام ( دانَ بِاْلاسْلامِ ديناً يعنى تَعَبَّد وَ تَدَيَّنَ بِهِ ) و يا مجموعه‌اى از اصول عقايد ، احكام و مقررات اخلاقى ، سياسى ، اجتماعى و اقتصادى مىباشد . « 2 » علامه طباطبايى در تعريف معناى اصطلاحى دين مىنويسد : دين عقايد و دستورهاى عملى و اخلاقى است كه پيغمبران از طرف خدا ، براى راهنمايى و هدايت بشر آورده‌اند . « 3 » وى در جاى ديگر مىنويسد ؛ دين در عرف قرآن عبارت است از سنت اجتماعى كه در بين مجتمع داير است و سنت اجتماعى عبارت است از دين حق و فطرى يعنى اسلام و يا دينى كه از دين حق و راه خدا منحرف شده و به كژى گراييده است . « 4 » مفهوم اسلام كلمهء اسلام از مادهء « سِلْم » و به معناى گردن نهادن ، فرمان بردن ، فروگذاردن ، باز

--> ( 1 ) - فرهنگ معين و مفردات راغب . ( 2 ) - مجمع‌البحرين ، فخرالدين الطريحى ، كلمهء دين . ( 3 ) - آموزش دين ، علامهء طباطبايى ، ص 6 ، انتشارات اسلامى ، بى تا . ( 4 ) - تفسيرالميزان ، علامه طباطبايى ، ترجمه ، سيدمحمدباقر موسوى ، ج 19 ، ص 229 ، انتشارات دارالعلم .